ദോഹ: അമീര്‍ ശൈഖ് തമീം ബിന്‍ ഹമദ് അല്‍താനിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യന്‍ സന്ദര്‍ശന വേളയില്‍ ഖത്തറും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത പ്രസ്താവന പുറപ്പെടുവിച്ചു.
1- ഇന്ത്യന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോഡിയുടെ ക്ഷണപ്രകാരം ഖത്തര്‍ അമീര്‍ ശൈഖ് തമീം ബിന്‍ ഹമദ് അല്‍താനി 2025 ഫെബ്രുവരി 17-18 തിയ്യതികളില്‍ ഇന്ത്യ സന്ദര്‍ശിച്ചു. മന്ത്രിമാര്‍, ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍, ബിസിനസ് നേതാക്കള്‍ എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഉന്നതതല പ്രതിനിധി സംഘവും അമീറിനൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. അമീറിന്റെ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള രണ്ടാമത്തെ സന്ദര്‍ശനമായിരുന്നു ഇത്.
2- ഫെബ്രുവരി 18ന് രാഷ്ട്രപതി ഭവന്റെ മുന്‍വശത്ത് വെച്ച് ഇന്ത്യന്‍ പ്രസിഡന്റ് ദ്രൗപതി മുര്‍മുവും പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോഡിയും അമീറിനെ സ്വീകരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ആചാരപരമായ സ്വീകരണം നല്‍കി. അമീറിനും ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന പ്രതിനിധി സംഘത്തിനും ആദരസൂചകമായി ഒരു വിരുന്ന് സംഘടിപ്പിച്ചു.
3- ഫെബ്രുവരി 18-ന് ഹൈദരാബാദ് ഹൗസില്‍ പ്രധാനമന്ത്രി അമീറുമായി ഉഭയകക്ഷി ചര്‍ച്ചകള്‍ നടത്തി. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങള്‍, ആഴത്തില്‍ വേരൂന്നിയ ജനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങള്‍, ശക്തമായ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങള്‍ എന്നിവ ഇരു നേതാക്കളും അനുസ്മരിച്ചു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബഹുമുഖ ബന്ധം കൂടുതല്‍ വികസിപ്പിക്കാനും ആഴത്തിലാക്കാനുമുള്ള ആഗ്രഹം അവര്‍ പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ‘ഉഭയകക്ഷി തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള കരാറില്‍’ ഒപ്പുവെച്ചതില്‍ അവര്‍ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
4- പുതുതായി സ്ഥാപിതമായ തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തില്‍, രാഷ്ട്രീയ, വ്യാപാരം, നിക്ഷേപം, സുരക്ഷ, ഊര്‍ജ്ജം, സംസ്‌കാരം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാങ്കേതികവിദ്യ, നവീകരണം, സുസ്ഥിരത, ജനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്നിവയുള്‍പ്പെടെ എല്ലാ മേഖലകളിലും പതിവായതും ഘടനാപരവുമായ സഹകരണത്തിലൂടെ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം കൂടുതല്‍ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള പ്രതിബദ്ധത ഇരുപക്ഷവും വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു. ഇക്കാര്യത്തില്‍, പുതുക്കിയ ഇരട്ട നികുതി ഒഴിവാക്കല്‍ കരാറില്‍ ഒപ്പുവച്ചതില്‍ ഇരുപക്ഷവും സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ഇന്ത്യ- ഖത്തര്‍ ഉഭയകക്ഷി നിക്ഷേപ ഉടമ്പടിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ച്ചകള്‍ വേഗത്തിലാക്കാന്‍ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.
5- വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള പതിവ് ആശയവിനിമയങ്ങള്‍ ബഹുമുഖ ഉഭയകക്ഷി സഹകരണത്തിന് ആക്കം കൂട്ടാന്‍ സഹായിച്ചതില്‍ ഇരുപക്ഷവും സംതൃപ്തിയോടെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. 2015 മാര്‍ച്ചില്‍ അമീറിന്റെ വിജയകരമായ ഇന്ത്യാ സന്ദര്‍ശനവും 2016 ജൂണിലും 2024 ഫെബ്രുവരിയിലും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഖത്തര്‍ സന്ദര്‍ശനവും അവര്‍ അനുസ്മരിച്ചു. മന്ത്രിതലത്തിലും മുതിര്‍ന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥ തലത്തിലും പതിവ് ഉഭയകക്ഷി സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ ഉന്നതതല വിനിമയങ്ങള്‍ തുടരാന്‍ ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചു.
6- ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിന്റെ ശക്തമായ ഒരു സ്തംഭമാണ് വ്യാപാരവും വാണിജ്യവും എന്ന് ഇരുപക്ഷവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരത്തില്‍ കൂടുതല്‍ വളര്‍ച്ചയ്ക്കും വൈവിധ്യവല്‍ക്കരണത്തിനുമുള്ള സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. നിലവിലുള്ള വ്യാപാര, വാണിജ്യ സംയുക്ത വര്‍ക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പിനെ വ്യാപാര, വാണിജ്യ സംയുക്ത കമ്മീഷനായി ഉയര്‍ത്തുന്നതിനെ ഇരുപക്ഷവും സ്വാഗതം ചെയ്തു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളുടെ മുഴുവന്‍ സ്‌പെക്ട്രവും അവലോകനം ചെയ്യുന്നതിനും നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരു സ്ഥാപന സംവിധാനമായിരിക്കും ജോയിന്റ് കമ്മീഷന്‍. ഇരുവശത്തുമുള്ള വാണിജ്യ, വ്യവസായ മന്ത്രിമാര്‍ നേതൃത്വം നല്‍കും.
7- ഇരുപക്ഷവും തങ്ങളുടെ ബിസിനസ്, വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഊന്നല്‍ നല്‍കി. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍, 2025 ഫെബ്രുവരി 13ന് സംയുക്ത ബിസിനസ് കൗണ്‍സിലിന്റെ ആദ്യ യോഗം നടത്തിയതിനെ അവര്‍ സ്വാഗതം ചെയ്തു.
8- ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും വൈവിധ്യവത്ക്കരിക്കുന്നതിനുമുള്ള തന്ത്രങ്ങള്‍ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെയും ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും വ്യാപാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുന്‍ഗണനാ വിപണി ആക്സസ് പ്രശ്നങ്ങള് പരിഹരിക്കേണ്ടതിന്റെയും ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചു. ഇക്കാര്യത്തില്‍, ഒരു ഉഭയകക്ഷി സമഗ്ര സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്ത കരാറില്‍ ഏര്‍പ്പെടാനുള്ള സാധ്യതകള്‍ പരിശോധിക്കാന്‍ ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചു. 2030ഓടെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം ഇരട്ടിയാക്കാന്‍ ഇരുപക്ഷവും ലക്ഷ്യം വച്ചു.
9- ഖത്തറിനും ഇന്ത്യയ്ക്കും ശക്തമായ തന്ത്രപരമായ ബന്ധമുണ്ട്. കൂടാതെ ഇന്ത്യന്‍ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ അതിവേഗം വളരുന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളില്‍ ഒന്നായതിനാല്‍ ഖത്തര്‍ ഇന്‍വെസ്റ്റ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (ക്യുഐഎ) ഇന്ത്യയില്‍ ഒരു ഓഫീസ് തുറക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെ ഇന്ത്യന്‍ പക്ഷം സ്വാഗതം ചെയ്തു. 2024 ജൂണില്‍ നടന്ന ആദ്യ യോഗത്തില്‍ നിക്ഷേപങ്ങള്‍ക്കായുള്ള സംയുക്ത ടാസ്‌ക് ഫോഴ്സ് കൈവരിച്ച പുരോഗതിയില്‍ ഇരുപക്ഷവും സംതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യയില്‍ നിക്ഷേപങ്ങള്‍ക്കുള്ള വിവിധ വഴികള്‍ ചര്‍ച്ച ചെയ്തു.
10- നേരിട്ടുള്ള വിദേശ നിക്ഷേപത്തിനും വിദേശ സ്ഥാപന നിക്ഷേപത്തിനും അനുകൂലമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നതില്‍ ഇന്ത്യ സ്വീകരിച്ച നടപടികളെ ഖത്തര്‍ പക്ഷം പ്രശംസിക്കുകയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഉത്പാദനം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ലോജിസ്റ്റിക്‌സ്, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി, പരസ്പര താത്പര്യമുള്ള മറ്റ് മേഖലകള്‍ എന്നിവയുള്‍പ്പെടെ വിവിധ മേഖലകളിലെ നിക്ഷേപ അവസരങ്ങള്‍ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാന്‍ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇക്കാര്യത്തില്‍, ഇന്ത്യയില്‍ 10 ബില്യണ്‍ യുഎസ് ഡോളര്‍ നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള പ്രതിജ്ഞാബദ്ധത ഖത്തര്‍ പക്ഷം പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിക്ഷേപ അന്തരീക്ഷം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഖത്തറിന്റെ ശ്രമങ്ങളെയും നേരിട്ടുള്ള വിദേശ നിക്ഷേപം ആകര്‍ഷിക്കുന്നതിനുള്ള അതിന്റെ സംരംഭങ്ങളെയും ഇന്ത്യന്‍ പക്ഷം അഭിനന്ദിച്ചു. ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും പ്രാദേശിക കേന്ദ്രമായി ഖത്തറിന്റെ വളരുന്ന പങ്കിനെ ഇന്ത്യ അംഗീകരിച്ചു, അതിന്റെ തന്ത്രപരമായ സ്ഥാനം, ലോകോത്തര അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍, ബിസിനസ് സൗഹൃദ നയങ്ങള്‍ എന്നിവ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി നിക്ഷേപത്തിനും വ്യാപാര വ്യാപനത്തിനുമുള്ള പുതിയ അവസരങ്ങള്‍ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നതിനായി നിക്ഷേപ അധികാരികള്‍, ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങള്‍, ബിസിനസുകള്‍ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ആഴത്തിലാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇരുപക്ഷവും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
11- ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര പ്രയോജനകരമായ വ്യാപാര, സാമ്പത്തിക സഹകരണം, അതത് നിയമനിര്‍മ്മാണങ്ങള്‍ക്കും അവര്‍ കക്ഷികളായ അന്താരാഷ്ട്ര കണ്‍വെന്‍ഷനുകളിലെ വ്യവസ്ഥകള്‍ക്കും അനുസൃതമായി വികസിപ്പിക്കുകയും ആഴത്തിലാക്കുകയും വേണം. വ്യാപാരത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ വളര്‍ച്ചയും വൈവിധ്യവല്‍ക്കരണവും കൈവരിക്കുന്നതിനും, കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളുടെ അളവ് വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതിനും വ്യവസ്ഥാപിതവും ദീര്‍ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതുമായ പരസ്പര സേവനങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നതിനും അവര്‍ സഹകരിക്കും. കൂടാതെ, ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും സ്വകാര്യ മേഖലകള്‍ക്കിടയില്‍ സംയുക്ത പദ്ധതികള്‍ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ ആകര്‍ഷിക്കുന്നതിനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള നടപടികള്‍ അവര്‍ നടപ്പിലാക്കും. ഇക്കാര്യത്തില്‍, 2025 ഫെബ്രുവരി 18ന് ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും വാണിജ്യ, വ്യവസായ മന്ത്രിമാര്‍ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത സംയുക്ത ബിസിനസ് ഫോറം വിളിച്ചുകൂട്ടുന്നതിനെ ഇരുപക്ഷവും സ്വാഗതം ചെയ്തു.
12- സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചയെ നയിക്കുന്നതില്‍ ബിസിനസുകളുടെ നിര്‍ണായക പങ്ക് തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട് വാണിജ്യ പങ്കാളിത്തം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതിനും വൈവിധ്യവത്ക്കരിക്കുന്നതിനും നിക്ഷേപങ്ങള്‍ സുഗമമാക്കുന്നതിനുമുള്ള തന്ത്രപരമായ വേദിയായി വ്യാപാര പ്രദര്‍ശനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം ഇരുപക്ഷവും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഈ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ കൈവരിക്കുന്നതിനായി അവസരങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും വിപണി വെല്ലുവിളികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിലും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര പ്രദര്‍ശനങ്ങളില്‍ പങ്കാളിത്തം വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതിലും സംരംഭങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിന് ഇരുപക്ഷവും അവരുടെ കയറ്റുമതി പ്രമോഷന്‍ ഏജന്‍സികള്‍ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തും. ഈ സംരംഭം ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ബിസിനസുകള്‍ക്ക് അവരുടെ ഉത്പന്നങ്ങള്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കാനും സംയുക്ത സംരംഭങ്ങള്‍ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാനും സുസ്ഥിരമായ വാണിജ്യ ബന്ധങ്ങള്‍ സ്ഥാപിക്കാനും സഹായിക്കും.
13- ഖത്തറിലെ ക്യുഎന്‍ബിയുടെ സെയില്‍സ് പോയിന്റുകളില്‍ ഇന്ത്യയുടെ ഏകീകൃത പേയ്മെന്റ് ഇന്റര്‍ഫേസ് (യുപിഐ) പ്രവര്‍ത്തനക്ഷമമാക്കിയതിനെ ഇരുപക്ഷവും സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും ഖത്തറില്‍ യുപിഐയുടെ രാജ്യവ്യാപകമായ വിന്യാസം നടപ്പിലാക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. അതത് കറന്‍സികളില്‍ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം പരിഹരിക്കാന്‍ അവര്‍ സമ്മതിച്ചു. ഗിഫ്റ്റ് സിറ്റിയില്‍ ഒരു ഓഫീസ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ ഇന്ത്യയിലും ക്യുഎന്‍ബിയുടെ വിപുലീകരണത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു.
14- ഊര്‍ജ്ജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളില്‍ വ്യാപാരവും പരസ്പര നിക്ഷേപവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും ഊര്‍ജ്ജത്തിനായുള്ള സംയുക്ത ടാസ്‌ക് ഫോഴ്സ് ഉള്‍പ്പെടെ ഇരുവശത്തുനിന്നുമുള്ള പ്രസക്തമായ പങ്കാളികളുടെ പതിവ് മീറ്റിംഗുകള്‍ വഴിയും ഉഭയകക്ഷി ഊര്‍ജ്ജ സഹകരണം കൂടുതല്‍ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഇരുപക്ഷവും പ്രവര്‍ത്തിക്കും.
15- അതിര്‍ത്തി കടന്നുള്ള ഭീകരത ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും പ്രകടനങ്ങളിലും തീവ്രവാദത്തെ ഇരു നേതാക്കളും അസന്ദിഗ്ധമായി അപലപിക്കുകയും ഉഭയകക്ഷി, ബഹുമുഖ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ ഈ ഭീഷണിയെ നേരിടുന്നതില്‍ സഹകരിക്കാന്‍ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. വിവര- ഇന്റലിജന്‍സ് പങ്കിടല്‍, അനുഭവങ്ങള്‍ വികസിപ്പിക്കല്‍, കൈമാറ്റം ചെയ്യല്‍, മികച്ച രീതികള്‍, സാങ്കേതികവിദ്യകള്‍, ശേഷി വര്‍ധിപ്പിക്കല്‍, നിയമ നിര്‍വ്വഹണം, കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ വിരുദ്ധം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, സൈബര്‍ കുറ്റകൃത്യങ്ങള്‍, മറ്റ് രാജ്യാന്തര കുറ്റകൃത്യങ്ങള്‍ എന്നിവയില്‍ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താന്‍ അവര്‍ സമ്മതിച്ചു. സൈബര്‍ സുരക്ഷയില്‍ സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വഴികളും മാര്‍ഗങ്ങളും ഇരു നേതാക്കളും ചര്‍ച്ച ചെയ്തു. തീവ്രവാദം, തീവ്രവാദവത്ക്കരണം, സാമൂഹിക ഐക്യം തകര്‍ക്കല്‍ എന്നിവയ്ക്കായി സൈബര്‍ ഇടം ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടയല്‍ ഉള്‍പ്പെടെ ചര്‍ച്ചയില്‍ ഉയര്‍ന്നുവന്നു. സുരക്ഷയും നിയമ നിര്‍വ്വഹണവും സംബന്ധിച്ച സംയുക്ത സമിതിയുടെ പതിവ് യോഗങ്ങള്‍ നടത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം അവര്‍ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
16- ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളുടെ പ്രധാന സ്തംഭങ്ങളിലൊന്നായി ആരോഗ്യ സഹകരണത്തെ ഇരുപക്ഷവും അംഗീകരിക്കുകയും ഈ സുപ്രധാന മേഖലയിലെ സഹകരണം കൂടുതല്‍ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള പ്രതിജ്ഞാബദ്ധത പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കോവിഡ് -19 പാന്‍ഡെമിക് സമയത്ത് ആരോഗ്യത്തിനായുള്ള സംയുക്ത വര്‍ക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് ഉള്‍പ്പെടെ ഉഭയകക്ഷി സഹകരണത്തെ ഇരു പക്ഷവും അഭിനന്ദിച്ചു. ഖത്തറിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യന്‍ ഔഷധ ഉത്പന്നങ്ങളുടെയും മെഡിക്കല്‍ ഉപകരണങ്ങളുടെയും കയറ്റുമതി വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതില്‍ ഇന്ത്യന്‍ പക്ഷം താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ദേശീയ കമ്പനികളുടെയും ഔഷധ ഉത്പന്നങ്ങളുടെയും രജിസ്‌ട്രേഷന്‍ സുഗമമാക്കാനുള്ള ആഗ്രഹവും ഇരു പക്ഷവും പ്രകടിപ്പിച്ചു.
17- ഉയര്‍ന്നുവരുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകള്‍, സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പുകള്‍, കൃത്രിമ ബുദ്ധി എന്നിവയുള്‍പ്പെടെ സാങ്കേതികവിദ്യയിലും നവീകരണത്തിലും ആഴത്തിലുള്ള സഹകരണം പിന്തുടരുന്നതില്‍ ഇരു പക്ഷവും താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇ-ഗവേണന്‍സ് കൂടുതല്‍ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഡിജിറ്റല്‍ മേഖലയിലെ മികച്ച രീതികള്‍ പങ്കിടുന്നതിനുമുള്ള വഴികളെക്കുറിച്ച് അവര്‍ ചര്‍ച്ച ചെയ്തു. 2024-25ല്‍ ദോഹയില്‍ നടന്ന വെബ് ഉച്ചകോടികളില്‍ ഇന്ത്യന്‍ സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പുകളുടെ പങ്കാളിത്തത്തെ ഇരുപക്ഷവും സ്വാഗതം ചെയ്തു.
18- ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയുടെയും വിതരണ ശൃംഖലകളുടെ സംരക്ഷണത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യം ഇരുപക്ഷവും ഊന്നിപ്പറയുകയും ഈ മേഖലയിലെ സഹകരണം കൂടുതല്‍ ശക്തിപ്പെടുത്താന്‍ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു.
19- സാംസ്‌കാരിക പരിപാടികളില്‍ പങ്കാളിത്തം കൈമാറുന്നതിലൂടെയും ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും സാംസ്‌കാരിക സ്ഥാപനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ഫലപ്രദമായ പങ്കാളിത്തത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിലൂടെയും സാംസ്‌കാരിക സഹകരണം വര്‍ധിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇരുപക്ഷവും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. പരസ്പര കൈമാറ്റം, കായികതാരങ്ങളുടെ സന്ദര്‍ശനങ്ങള്‍, വര്‍ക്ക്‌ഷോപ്പുകള്‍, സെമിനാറുകള്‍, സമ്മേളനങ്ങള്‍ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കല്‍, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കായിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം എന്നിവയുള്‍പ്പെടെ കായിക മേഖലയിലെ സഹകരണം കൂടുതല്‍ ശക്തിപ്പെടുത്താനും അവര്‍ തീരുമാനിച്ചു. ഇക്കാര്യത്തില്‍, സമീപഭാവിയില്‍ ഇന്ത്യ- ഖത്തര്‍ സാംസ്‌കാരിക, സൗഹൃദ, കായിക വര്‍ഷമായി ആഘോഷിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെ ഇരുപക്ഷവും സ്വാഗതം ചെയ്തു.
20 ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള സ്ഥാപനപരമായ ബന്ധങ്ങളും കൈമാറ്റങ്ങളും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതുള്‍പ്പെടെ സഹകരണത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന മേഖലയാണ് വിദ്യാഭ്യാസം എന്ന് ഇരുപക്ഷവും എടുത്തുപറഞ്ഞു. അക്കാദമിക് കൈമാറ്റങ്ങള്‍, സംയുക്ത ഗവേഷണം, വിദ്യാര്‍ഥികളുടെയും പണ്ഡിതരുടെയും കൈമാറ്റങ്ങള്‍, ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സര്‍വകലാശാലകള്‍ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം എന്നിവയിലൂടെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട ഇടപെടലുകള്‍ക്കും അവര്‍ ഊന്നല്‍ നല്‍കി.
21- നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ പഴക്കമുള്ള ജനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ചരിത്രപരമായ ഇന്ത്യ- ഖത്തര്‍ ബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്തംഭമാണെന്ന് ഇരുപക്ഷവും അംഗീകരിച്ചു. ഖത്തറിലെ ഇന്ത്യന്‍ സമൂഹം അവരുടെ ആതിഥേയ രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കും വികസനത്തിനും നല്‍കിയ പങ്കിനും സംഭാവനയ്ക്കും ഖത്തര്‍ നേതൃത്വം വിലമതിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഖത്തറിലെ ഇന്ത്യന്‍ പൗരന്മാര്‍ അവരുടെ സമാധാനപരവും കഠിനാധ്വാനവുമായ സ്വഭാവത്തിന് വളരെയധികം ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഖത്തറിലെ വലിയതും ഊര്‍ജ്ജസ്വലവുമായ ഇന്ത്യന്‍ സമൂഹത്തിന്റെ ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് ഖത്തറിന്റെ നേതൃത്വത്തിന് ഇന്ത്യന്‍ പക്ഷം നന്ദി അറിയിച്ചു. ഖത്തര്‍ പൗരന്മാര്‍ക്ക് ഇന്ത്യ നല്‍കുന്ന ഇ-വിസ സൗകര്യം വിപുലീകരിക്കുന്നതിനെ ഖത്തര്‍ പക്ഷം സ്വാഗതം ചെയ്തു.
22- മനുഷ്യശക്തി മൊബിലിറ്റി, മാനവ വിഭവശേഷി എന്നീ മേഖലകളില്‍ ദീര്‍ഘകാലവും ചരിത്രപരവുമായ സഹകരണത്തിന്റെ ആഴവും പ്രാധാന്യവും ഇരുപക്ഷവും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. പ്രവാസികള്‍, മനുഷ്യശക്തി മൊബിലിറ്റി, തൊഴിലാളികളുടെ അന്തസ്സ്, സുരക്ഷ, ക്ഷേമം, പരസ്പര താത്പര്യമുള്ള കാര്യങ്ങള്‍ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങള് പരിഹരിക്കുന്നതിന് സംയുക്ത വര്‍ക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ പതിവ് യോഗങ്ങള്‍ നടത്താന്‍ ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചു.
23- മിഡില്‍ ഈസ്റ്റിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം ഉള്‍പ്പെടെ പരസ്പര താത്പര്യമുള്ള പ്രാദേശിക, അന്തര്‍ദേശീയ വിഷയങ്ങളില്‍ ഇരുപക്ഷവും കാഴ്ചപ്പാടുകള്‍ കൈമാറി. അന്താരാഷ്ട്ര തര്‍ക്കങ്ങള്‍ സമാധാനപരമായി പരിഹരിക്കുന്നതിന് സംഭാഷണത്തിന്റെയും നയതന്ത്രത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യം അവര്‍ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലും മറ്റ് ബഹുമുഖ വേദികളിലും ഇരുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള മികച്ച ഏകോപനത്തെയും ഇരുപക്ഷവും അഭിനന്ദിച്ചു.
24- വളര്‍ന്നുവരുന്ന ഇന്ത്യ- ജി സി സി സഹകരണത്തിന് പിന്തുണ നല്‍കിയതിനും 2024 സെപ്റ്റംബര്‍ 9ന് ഖത്തറിന്റെ അധ്യക്ഷതയില്‍ റിയാദില്‍ നടന്ന വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുടെ തലത്തില്‍ തന്ത്രപരമായ സംഭാഷണത്തിനായുള്ള ആദ്യ ഇന്ത്യ- ജി സി സി സംയുക്ത മന്ത്രിതല യോഗം സുഗമമാക്കിയതിനും ഇന്ത്യന്‍ പക്ഷം ഖത്തര്‍ പക്ഷത്തോട് നന്ദി പറഞ്ഞു. തന്ത്രപരമായ സംഭാഷണത്തിനായുള്ള ആദ്യ ഇന്ത്യ- ജി സി സി സംയുക്ത മന്ത്രിതല യോഗത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെ ഇരുപക്ഷവും സ്വാഗതം ചെയ്തു. അടുത്തിടെ അംഗീകരിച്ച സംയുക്ത ആക്ഷന്‍ പ്ലാനിന് കീഴില്‍ ഇന്ത്യ- ജി സി സി സഹകരണം കൂടുതല്‍ ആഴത്തിലാക്കുന്നതിന് ഖത്തര്‍ പക്ഷം പൂര്‍ണ്ണ പിന്തുണ ഉറപ്പ് നല്‍കി.
25- ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പരിഷ്‌കാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍, ആഗോള വെല്ലുവിളികളെ നേരിടുന്നതില്‍ ഒരു പ്രധാന ഘടകമെന്ന നിലയില്‍, സമകാലിക യാഥാര്‍ഥ്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള പരിഷ്‌കരിച്ചതും ഫലപ്രദവുമായ ഒരു ബഹുമുഖ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ഇരു നേതാക്കളും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. സുരക്ഷാ കൗണ്‍സില്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പരിഷ്‌കാരങ്ങളുടെ ആവശ്യകത ഇരു കക്ഷികളും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെയും അതിന്റെ പ്രത്യേക ഏജന്‍സികളുടെയും പരിപാടികളുടെയും ചട്ടക്കൂടിനുള്ളില്‍ ഏകോപിത ശ്രമങ്ങളിലൂടെയും യു എന്‍ സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ (എസ്ഡിജി) കൈവരിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതിക സഹകരണത്തിലൂടെയും ആഗോള വെല്ലുവിളികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇരു കക്ഷികളും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ബഹുരാഷ്ട്ര ഫോറങ്ങളിലേക്കുള്ള പരസ്പരം സ്ഥാനാര്‍ഥിത്വത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് ഉള്‍പ്പെടെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയില്‍ അടുത്ത സഹകരണത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടാനും പരസ്പരം പിന്തുണയ്ക്കാനും ഇരു കക്ഷികളും സമ്മതിച്ചു.
26- സന്ദര്‍ശന വേളയില്‍ ഒപ്പുവച്ച/ കൈമാറിയ രേഖകള്‍ ബഹുമുഖ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തെ കൂടുതല്‍ ആഴത്തിലാക്കുകയും പുതിയ സഹകരണ മേഖലകള്‍ തുറക്കുകയും ചെയ്യും:
- ഉഭയകക്ഷി തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള കരാര്‍
- വരുമാന നികുതിയും അതിന്റെ പ്രോട്ടോക്കോളും സംബന്ധിച്ച് ഇരട്ടനികുതി ഒഴിവാക്കുന്നതിനും സാമ്പത്തിക വെട്ടിപ്പ് തടയുന്നതിനുമുള്ള പുതുക്കിയ കരാര്‍
- സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തെക്കുറിച്ച് ഇന്ത്യന്‍ ധനകാര്യ മന്ത്രാലയവും ഖത്തര്‍ ധനകാര്യ മന്ത്രാലയവും തമ്മിലുള്ള ധാരണാപത്രം
- യുവജന, കായിക മേഖലയിലെ സഹകരണത്തെക്കുറിച്ച് ധാരണാപത്രം
- രേഖകളുടെയും ആര്‍ക്കൈവുകളുടെയും മേഖലയിലെ സഹകരണത്തെക്കുറിച്ച് ധാരണാപത്രം
- ഇന്‍വെസ്റ്റ് ഇന്ത്യയും ഇന്‍വെസ്റ്റ് ഖത്തറും തമ്മിലുള്ള ധാരണാപത്രം
- കോണ്‍ഫെഡറേഷന്‍ ഓഫ് ഇന്ത്യന്‍ ഇന്‍ഡസ്ട്രിയും ഖത്തരി ബിസിനസ്മെന്‍ അസോസിയേഷനും തമ്മിലുള്ള ധാരണാപത്രം
27- തനിക്കും തന്റെ പ്രതിനിധി സംഘത്തിനും നല്‍കിയ ഊഷ്മളമായ ആതിഥ്യമര്യാദയ്ക്ക് അമീര്‍ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോഡിയോട് നന്ദി പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയും ഖത്തറും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദത്തിന്റെയും സഹകരണത്തിന്റെയും ശക്തമായ ബന്ധങ്ങള്‍ സന്ദര്‍ശനം വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു. ഈ പുതുക്കിയ പങ്കാളിത്തം തുടര്‍ന്നും വളരുമെന്നും ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങള്‍ക്ക് പ്രയോജനം ചെയ്യുമെന്നും പ്രാദേശിക, ആഗോള സ്ഥിരതയ്ക്ക് സംഭാവന നല്‍കുമെന്നും നേതാക്കള്‍ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
